Tavuk Karası Olusumu ve Nedenleri
Halk arasında Tavuk Karası diye anılan hastalık A vitamini eksikliginin
sebep oldugu bir göz hastalıgıdır. A vitamini balık, süt ve süt
ürünleri, yumurta ve yesil sebzelerde bol miktarda bulunur.
Bu
yiyeceklerin cok az alınması ve hele hic yenmemesi durumunda gözün
retina tabakası icin cok gerekli olan "rodopsin" maddesi üretilemez.
Bir adı da "görme moru" olan bu madde zamanla ısıgın etkisiyle tamamen
solar ve gece körlügü dedigimiz hastalık ortaya cıkar. Gözün los ısıga
hemen uyum saglayamaması anlamına gelen gece körlügü, özellikle gece
sürücüleri icin sorun yaratır. Ender görülen bu rahatsızlık, genellikle
kötü beslenmeden kaynaklandıgından, kolaylıkla tedavi edilebilir. Gece
körlügü kavramı, bu hastalıkta geceleyin görme bütünüyle yitirilmedigi
icin biraz yanıltıcıdır. Gece körlügünde, ısık azaldıgında, saglıklı
insanlara göre görüs de azalır.
Nedenleri
Gece körlügünün
en sık rastlanan nedeni A vitamini yetersizligidir. A vitamini, gözün
parlak ısıktan los ısıga gecise uyum saglaması icin gereklidir. Gözün
agtabakasında gözün gerisindeki, ısıga duyarlı alan koni ve comak
bicimli, iki tür alıcı hücre vardır: Koni bicimli hücreler agtabaka
merkezinde yogunlasmıstır ve yalnızca parlak ısıkla uyarılırlar.
İslevleri rengin ve ayrıntıların algılanmasıdır. comak bicimli hücreler
ise, bu alanın cevresinde bulunurlar ve gün ısıgnıda neredeyse hic
islev göremezler. cok düsük siddette ısık düzeylerine yanıt verirler ve
ısık zayıfken bile nesnelerin görülmesini saglarlar. comak bicimli
hücreler, gece görmeyi saglamak icin harekete gecirilmesi gereken,
ısıga duyarlı "rodopsin" adlı pigmenti icerirler. Rodopsinin los ısıkta
görme icin etkilesmesi gerekir. Bu islemse A vitamini gerektirir. Bu
nedenle A vitamini olmadıgında los ısıga uyumda azalma olur.
Belirtiler
cogu kiside comak hücrelerle görmeye gecis yarım saati bulan süreler
alır. Gece körlügü olanlar hem normalden daha az uzaklıgı ve daha az
ayrıntıyı görürler hem de gece görüsüne uyum saglamaları daha uzun
zaman alır. Bu durum, özellikle gece arac kullananlarda önem kazanır.
Gece körlügü olan kisi, yaklasan bir arabanın farlarını normal biri
gibi secer ama araba gectiginde karanlıga uyum göstermesi daha uzun
sürer ve bir süre icin yalnızca önündeki kısa bir uzaklıgı secebilir.
