3 bin Kişiye İş Sağlayacak Yeni Bir Proje
İzmir’de, aralarında ABD otomotiv yan sanayi devi Gates, Türk-Hollanda
ortaklı Kapadokya Tekstil ve İtalyan otomotiv elektroniği şirketi
Eldor’un da bulunduğu 5 firma, fabrika kurma kararı aldı. Yatırımların
2010 yılına kadar 3 bin yeni istihdam yaratacağı belirtildi.
AA muhabirine açıklamalarda bulunan ESBAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Kaya
Tuncer, 2004 yılında kaldırılan serbest bölgelere vergi avantajlarının
yeniden sağlanması ve yurt dışında yaptıkları tanıtım çalışmalarının
bir sonucu olarak uzun süredir görülmeyen büyüklükte yatırımlar almaya
başladıklarını dile getirdi.
Tuncer, bölgede halen 75’i yabancı 300’e yakın firmanın 14 bin 500 kişi
istihdam ederek yıllık 3,8 milyar dolarlık ticaret hacmi yarattığını,
bu firmalardan 8’inin 2008 yılı içinde kapasite artırma yatırımlarına
başladığını bildirdi.
Bölgeye yatırımcı çekmek amacıyla ABD, Avrupa ve Çin’de uzun süredir
tanıtım çalışması yürüttüklerini, bu çalışmalara Başbakanlık Yatırım
Destek ve Tanıtım Ajansı’nın yaptığı çalışmaların da eklenmesiyle somut
sonuçlar almaya başladıklarını dile getiren Tuncer, bölgede 2009 ve
2010 yılları için yatırım hareketliliği beklediklerini söyledi.
Tuncer, bölgede yatırım yapması kesinleşen şu anda 5 firmanın
bulunduğunu, yakın dönemde yeni firmaların da buna ekleneceğini, sıcak
takipte olan 217 şirketle yazışmaların sürdüğünü ifade etti.
Yatırımı kesinleşen firmalar hakkında bilgi veren Tuncer, şöyle konuştu:
"ABD’li otomotiv şirketi Gates, uzun bir süredir yatırım alanı
arıyordu. Bizden önce değişik ülkeleri ve Türkiye’de başka bölgeleri
incelemişler. Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı’nın yönlendirmesiyle
ESBAŞ’ı inceledikten sonra hemen yatırım kararı aldılar. Dünyada 11
ülkede yatırımı bulunan Gates, İzmir’deki fabrikasında motor gömleği ve
piston üretimi yapacak, üretimini Avrupa, Ortadoğu ve ABD’ye ihraç
edecek. Firma ilk etapta 500 kişiyi istihdam edeceğini belirtti.
Bölgede iki yıl önce küçük bir yatırım yapan Türk-Hollanda ortaklı
Kapadokya Tekstil de katma değeri yüksek bir üretim gerçekleştirmek
üzere yatırım kararı aldı. Yeni yatırımla 250 olan istihdamını binin
üzerine çıkarmayı planlıyor.
Otomotiv kablo sistemlerini üreten İtalyan Eldor ise üretim alanını
geliştirmek üzere yeni makine parkı kuruyor. Halen 500 çalışanın
bulunduğu Eldor’un yeni yatırımla bunu iki katına çıkaracağı
hesaplanıyor. Bölgede ayrıca makine sektöründen Keller Vardarcı,
mobilya sektöründen Baykal Mobilya şirketleri yatırım yapacak. Bu
yatırımlarla 5 firma 3 bin kişilik yeni istihdam yaratacak. Geçen yıl
kapasite artıran firmalarla birlikte 2010 yılı ortalarında 20 bin
çalışan sayısına ulaşmayı umuyoruz. Bölge içinde 35 bin kişiyi istihdam
edebilecek yatırımlara imkan veren arazi var. Bunu mümkün olan en kısa
sürede doldurmaya çabalıyoruz."
"KRİZE RAĞMEN"
Tuncer, doğrudan yabancı yatırım çekme açısından en başarılı bölge
olduklarını, ülkedeki 20 serbest bölgede istihdam edilen 40 bin
çalışanın yaklaşık üçte birini Ege Serbest Bölgesi’nin karşıladığını
ifade etti. Tuncer, krize rağmen son dönemde artan yabancı yatırımcı
ilgisini iyi yönetmeye çalıştıklarını dile getirdi.
Bölgede istihdam yaratmayan bazı yatırımları geri çevirdiklerini,
yüksek teknolojiye dayanan ve katma değeri yüksek üretimleri çekebilmek
için özel çaba sarf ettiklerini dile getiren Tuncer, Çin’den bazı
firmaların yatırım için geldiğini, ancak krizin bu ülkeyi etkilemesi
nedeniyle şu anda bu konuda mesafe alınamadığını dile getirdi.
Tuncer, Türkiye’nin krizde fırsat arayan yatırımcılar için artık bir
"fırsatlar ülkesi" olduğunu, ancak bunun için sabırlı ve istikrarlı
biçimde kendini tanıtmaya devam etmesi gerektiğini dile getirerek,
"Yabancı yatırım çekme yarışında daha önce geride olduğumuz Doğu Avrupa
ülkelerine göre son dönemde daha avantajlı hale geldik" dedi.
Krizin etkisiyle artık Avrupa ülkelerinin, fabrikaların başka ülkelere
taşınmasını engellemeye çalıştığına dikkat çeken Tuncer, "Hollandalı
bir firma ülkesindeki fabrikayı söküp bölgemize taşımak istiyordu.
Ancak hükümet aldığı bir kararla, fabrikaların sökülmesini devlet
iznine bağladı. Almanya’da da teşvikle yapılmış fabrikaların taşınması
halinde devlet teşvikleri geri isteme kararı aldı" diye konuştu.
İZMİR’İN AVANTAJI
İzmir’de yetişmiş insan gücünün bulunması, ulaşım olanaklarının iyi
olması ve altyapının yeterliliğinin büyük avantaj teşkil ettiğini dile
getiren Tuncer, "Yeni dönemde bu avantajlarımızı kullanarak ön plana
çıkacağız. Serbest bölgelerde yatırım yapan şirketlere sağlanan vergi
muafiyetleri 2004 yılında kaldırılmamış olsaydı şu anda çok daha iyi
seviyede olacaktık. Yatırımcı şirketlere vergi avantajı getiren yasal
düzenleme Kasım ayında çıktı. Yönetmeliklerin henüz çıkmaması nedeniyle
bunu tanıtımlarımızda kullanamıyoruz" dedi.
Tuncer, çalışanların gelir vergisi muafiyetinden yararlanabilmesi için
şirketlerin en az yüzde 85 ihracat yapma şartı arandığını, yeni yasal
düzenlemeyle bu oranın Bakanlar Kurulu kararıyla yüzde 50’ye
düşürülebileceğini ifade ederek, yasa çıkalı 4 ay olmasına rağmen bu
konuda bir düzenleme yapılamadığını kaydetti.
Yatırım çekebilmek için siyasi ve ekonomik istikrarın yanında
bürokratik istikrara da ihtiyaç duyulduğunu dile getiren Tuncer, "Bir
genel müdür değişince tüm kurallar değişiyor. Bunu yatırımcılara
anlatmamız çok zor" diye konuştu.
